De zomers in Vlaanderen worden steeds warmer en hittegolven komen vaker en intenser voor. Dat verhoogt het risico op oververhitting in woningen, met gevolgen voor comfort, gezondheid en energieverbruik. We zetten enkele inzichten en oplossingen op een rij: van snelle ingrepen tot structurele maatregelen die je woning toekomstbestendig maken.
Hou de warmte buiten: de belangrijkste stap
De eerste en meest efficiënte maatregel is simpel: zorg dat de zon je woning niet opwarmt.
- Sluit ramen en deuren overdag wanneer het buiten warmer is dan binnen.
- Gebruik buitenzonwering zoals rolluiken, screens of luifels. Die houden zonnestralen tegen vóór ze het glas bereiken en zijn veel effectiever dan gordijnen.
Ramen zijn namelijk de grootste bron van warmte-instraling. Wie de zon daar blokkeert, kan de binnentemperatuur met enkele graden beperken.
Verlucht slim en op het juiste moment
Verluchten is cruciaal, maar timing is alles:
- Verlucht intensief ’s avonds, ’s nachts of ’s ochtends vroeg wanneer het buiten koeler is.
- Creëer tocht door ramen en deuren tegenover elkaar open te zetten.
- Hou overdag alles gesloten om warme lucht buiten te houden.
- Heb je een ventilatiesysteem D met warmteterugwinning? In de winter zorgt deze voorverwarming van de ventilatielucht voor warmtewinst. Maar in de zomer haal je best geen voorverwarmde lucht binnen. Schakel daarom in de zomer de bypass in.
Deze zogenaamde nachtventilatie zorgt ervoor dat opgebouwde warmte uit muren en vloeren wordt afgevoerd, waardoor je woning fris aan de dag begint.
Beperk interne warmtebronnen
Veel mensen vergeten dat ook binnen warmte ontstaat:
- Schakel toestellen uit die je niet gebruikt (stand-by verbruikt én verwarmt)
- Vermijd koken of gebruik van oven en droogkast op het heetst van de dag.
- Kies voor energiezuinige verlichting en apparaten.
Structurele oplossingen voor een koelere woning
Wie echt duurzaam wil investeren, kiest voor structurele ingrepen:
- Plaats buitenzonwering zoals een luifel, rolluiken, screens of een zonnetent. Zonwerend glas of folie kan helpen, maar is minder efficiënt.
- Isolatie en materiaalkeuze
Goede dak- en muurisolatie houdt niet alleen warmte binnen in de winter, maar ook buiten in de zomer. Laat isolerende beglazing plaatsen. - Groen en omgeving
Bomen, groendaken en gevelgroen, groene opritten, groene balkons of terrassen zorgen voor schaduw en verdamping, wat een natuurlijk verkoelend effect heeft. - Passieve koeling
Nachtkoeling en ventilatiesystemen met bypass helpen om warmte zonder extra energieverbruik af te voeren. Geothermische warmtepompen kunnen ook passief koelen.
Een koelsysteem of airco? Laatste stap, niet de eerste!
Airconditioning kan comfort bieden, maar vraagt energie en verhoogt het elektriciteitsverbruik. Daarom wordt ze best pas overwogen nadat alle passieve maatregelen zijn ingezet. Kies je er toch voor om een koelsysteem te plaatsen? Kies dan voor een warmtepomp en vermijd een mobiele airco.
- Een warmtepomp die omkeerbaar is, kan verwarmen én koelen. Koelen via water (vloerverwarming of (ventilo)convectoren) gaat tot minder lage temperaturen dan koelen via de lucht, zoals een vaste airco doet.
- Een vaste airco (dat is eigenlijk een lucht-lucht-warmtepomp) bestaat uit een binnen– en een buitenunit met daartussen een leiding waardoor koelmiddel loopt. Gebruik deze airco slim: voor koeling in de zomer en voor verwarming in de lente en de herfst. Je combineert dit best met zonnepanelen.
- Een mobiele airco is een verplaatsbaar toestel dat je op een stopcontact aansluit en dat met een flexibele buis de warmte naar buiten afvoert. Mobiele airco’s geruiken veel energie en koelen maar weinig.
Hou bij de keuze voor een koelsysteem rekening met de volgende aandachtspunten:
- Kies een efficiënt toestel met een hoge SEER op het Ecolabel (label A).
- Combineer indien mogelijk met zonnepanelen op het dak.
- Koel je woning niet tot onder 25°C: dat is niet nodig voor je comfort, is niet gezond, en verhoogt je energiefactuur.
Waar kan je terecht voor vragen en persoonlijk advies?
Heb je nog vragen? Maak dan een afspraak op het Woon‑ en Energieloket in je gemeente. Dit kan telefonisch via vul aan of online via vul aan.
Gratis renovatieadvies aan huis door de HUISdokter meld je hier aan: www.duurzaamwonen.be/huisdokter
Kijk voor de juiste contactgegevens op www.duurzaamwonen.be/loket (en selecteer je gemeente).